یکشنبه ۳ آوریل ۲۰۱۱

فیلم چی؟ ساکو و ونزتی (Sacco and Vanzetti)


فیلم، روایت یک واقعه نسبتاً مشهور در تاریخ معاصر آمریکاست. در سال ۱۹۲۰، دو ایتالیایی آنارشیست به نام‌های نیکولا ساکو و بارتلومئو ونزتی در ایالت ماساچوست به اتهام قتل صاحب یک کارخانه بازداشت، محاکمه و به مرگ محکوم می‌شوند.

خیلی‌ها اعتقاد داشته‌اند که ساکو و ونزتی بی‌گناه هستند و دادگاه صرفاً به دلیل مهاجر بودن و همین‌طور گرایش‌های سیاسی آنهاست که محکومشان کرده.

ماجرا بالا می‌گیرد. ساکو و ونزتی به نمادهای مخالفت با سیستم تبدیل می شوند و  تظاهرات اعتراضی زیادی در شهرهای مختلف آمریکا و همین‌طور کشورهای دیگر در حمایت از آنها برگزار می‌شود (دهه ۱۹۲۰ از دوره‌های رونق سوسیالیسم در آمریکا و بخش‌هایی از اروپاست). طومارهای زیادی در دفاع از آنها امضا می‌شود که آدم‌های مشهوری (از جمله انشتین و جرج برنارد شاو) آن را امضا می‌کنند. خواسته اصلی هم این است که با توجه به این‌که شواهد جدیدی به دست آمده، دادگاه باید مجددا تشکیل شود.

اما در نهایت نظام با این تقاضا موافقت نمی‌کند و ساکو و ونزتی هفت سال بعد از بازداشتشان (یعنی در سال ۱۹۲۷) با صندلی الکتریکی اعدام می‌شوند. (توضیحات بیشتر درباره کل ماجرا در ویکی‌پدیا)

فیلم را کارگردانی ایتالیایی ساخته و در نسخه‌ای که من دیدم بخشی از گفتگوهای فیلم به زبان ایتالیایی (با زیرنویس انگلیسی) بود. یادم هست که تلویزین ایران هم سال‌ها پیش این فیلم را نشان داد. اما آن موقع نصفه و نیمه دیده بودمش و چیز زیادی ازش دستگیرم نشده بود.

من که خیلی فیلم را دوست داشتم. بخصوص اگر به تاریخ معاصر و همین‌طور به تاریخ مبارزه‌های سیاسی و اجتماعی علاقه داشته باشید. کلا آدم روز به روز یبش‌تر می‌فهمد که ادم‌های زیادی در زمان‌های مختلف در گوشه گوشه دنیا تلاش کرده‌اند تا نهایت ما جایی باشیم که الان هستیم و حقوقی را داشته باشیم که الان داریم.

فیلم یک نقطه قوت بزرگ هم دارد و آن هم آهنگ تیتراژ پایانیش است که انیو موریکونه ساخته و جوان بائز خوانده:

«برای شما: نیکولا و بارت» با صدای جوان بائز

فیلم‌های دیگری از این دست که قبلاً درباره‌شان نوشته‌ام: