حدود یک سال و نیم پیش مقاله‌ای در مجله نقد کتاب لندن (London Review of Books) چاپ شد که کلی جنجال به راه انداخت. ماجرا این بود که دو استادعلوم سیاسی شناخته شده آمریکایی مقاله‌ای نوشته بودند درباره لابی طرفدار اسرائیل در آمریکا (که از این به بعد بهش می‌گویم لابی اسرائیل) و نقش آن در سیاست خارجی آمریکا. حرف نویسندگان مقاله این بود که نفوذ ین لابی بر کنگره و دستگاه سیاست خارجی آمریکا به حدی است که اگر قانونی خلاف منافع ملی آمریکا ولی مورد نظر لابی باشد، تصویب می‌شود.
بخش دیگری از مقاله استیون والت (که رئیس دانشکده علوم سیاسی هاروارد بوده) و جان مرشایمر (که از استادان قدیمی و شناخته شده دانشگاه شیکاگوست) اختصاص دارد به شیوه‌هایی که لابی برای ساکت کردن مخالفان سیاست‌هایش به‌کار می‌گیرد. شیوه‌هایی که تقریباً همه‌شان در مورد خود این دو نفر هم اجرا شد. اول از همه این‌که نتوانستند مقاله‌شان در هیچ مجله معتبر آمریکایی چاپ کنند و آن را برای چاپ به لندن فرستادند. دوم این‌که در دانشگاه برایشان مشکلاتی ایجاد شد و حتی روزهای اول اعلام شد یکی‌شان که مسن‌تر از دیگری بود، بازنشسته شده (البته به سبک ایران اعلام کردند زمان بازنشستگی‌اش رسیده بوده). سوم این‌که تقریباً همه سخنرانی‌هایشان در آمریکا لغو می‌شد و دلیلش هم این بود که اعضای لابی از چند روز قبل از سخنرانی، میزبانان را تلفن و نامه و ای‌میل باران می‌کردند که این آدم‌ها ضدیهود هستند و اگر راهشان بدهید اعتبار مؤسسه‌تان را زیر سؤال برده‌اید و دیگر انتظار هیچ گونه کمکی از سازمان‌های طرفدار اسرائیل هم نداشته باشید و از این جور حرف‌ها. و خب اکثریت قریب به اتفاق میزبان‌ها هم در اثر این حملات از دعوتشان منصرف می‌شدند و برنامه را لغو می‌کردند.

حالا حدود یک ماه پیش کتاب این دو با همان عنوان منتشر شده و دوباره بحث‌های مربوط به لابی سر زبان‌ها افتاده است. والت و مرشایمر حدود ده روز پیش در دانشگاهی که من در آن درس می‌خوانم سخنرانی داشتند. من به زور توانستم بروم توی سالن و بعدش هم گزارش نسبتاً مفصلی از آن جلسه برای وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی نوشتم. جالب بود که فضای جلسه کاملاً هم‌دل با نویسندگان بود. البته تعداد کمی از طرفداران لابی و اسرائیل هم در سالن بودند. چند باری هم درباره برنامه اتمی اریان صحبت شد (چون سااساً بخشی از کتاب هم درباره نقش لابی در جنگ‌طلبانه‌تر شدن سیاست دولت آمریکا در برابر ایران است) و هم نویسنده‌ها و هم حاضران در سالن با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل درباره ایران مخالف بودند که البته این طبیعی بود. ولی یک نکته جالب نظر من را جلب کرد و آنهم وقتی بود که یکی از طرفداران اسرائیل بحث این گفته احمدی‌نژاد که اسرائیل باید از روی نقشه محو شود را پیش کشید. والت در جوابش گفت احمدی‌نژاد در واقع حرف جدیدی نزده و یکی از جملات آیت‌الله خمینی را تکرار کرده و در ادبیات سیاسی ایران معنی این جمله این نیست که مردم اسرائیل باید از بین بروند، بلکه مفهومش این است که این رژیم سیاسی باید از بین برود.

خلاصه جلسه جالبی بود. اگر خیلی به ماجرا علاقه دارید، کتاب را بخوانید. اما توصیه می‌کنم مقاله‌شان را حتماً بخوانید. طولانی به‌نظر می‌رسد ولی خوش‌خوان است و خواندنی. من که کلی چیز یاد گرفتم. توصیه خود والت هم برای آدم‌های تنبل این بود که کتاب را بخرید و مقاله را بخوانید.