پنجشنبه ۲۰ آوریل ۲۰۰۶


فیلم چی؟

تازه می‌فهمم وقتی کلونی به عنوان اولین برنده رفت روی سن اسکار چرا آن قدرها هم خوشحال نبود. کلونی پشت میکروفون گفت: «معلوم شد که نمی‌خوان اون یکی جایزه رو بهم بدن»
جورج کلونی امسال اسکار نقش مکمل مرد را برای سیریانا گرفت ولی برای کارگردانی شب بخیر و موفق باشید هم کاندیدا بود که همان طور که خودش حدس زده بود اسکار کارگردانی را به او ندادند و دادند به آنگ لی برای کوهستان بروک‌بک.
من چند شب پیش فیلم کلونی را دیدم. ماجرا بر می‌گردد به دهه پنجاه آمریکا و دوره مک‌کارتیسم. قاعدتاً می‌دانید که در آن زمان سناتور مک‌کارتی کمیته‌ای راه انداخته بود و هر کس که فکر می‌کرد زمانی با کمونیست‌ها همکاری کرده یا تمایلات چپ‌گرایانه دارد را سؤال و جواب می‌کرد. خیلی‌ها در اثر این کارهای مک‌کارتی از کار بی‌کار شدند. از استاد دانشگااه و سیاستمدار و روزنامه‌نگار و نویسنده و کارگردان و هنرپیشه. شاید مشهورترین قربانی مک‌کارتی چارلی چاپلین باشد که عملاً از آمریکا اخراجش کردند.
شب بخیر و موفق باشید ماجرای واقعی مبارزه یک خبرنگار (تلویزیونی) با مک‌کارتی را نشان می‌دهد. اد مارو یک شوی سیاسی شبانه در تلویزیون سی‌بی‌اس دارد که به مک‌کارتی گیر می‌دهد و عملاً اوست که اولین بار جلوی سناتور می‌ایستد و بقیه را هم شیر می‌کند که جلوی او بالیستند و در نهایت هم کله‌اش می‌کند. شخصیت اد مارو -حداقل در فیلم- خیلی جذاب است. بعد از مدت‌ها حس کردم دویت دارم جای این آدم باشم. البته یکی از دویتان می‌گفت که این آاق مارو در اثر استعمال زیادی سیگار -تقریباً در همه فیلم حتی در زمان اجرای برنامه‌ها هم سیگار دستش است- خیلی زود سرطان ریه گرفته و مرده.
کلونی فیلم را سیاه و سفید ساخته (گفته من اد مارو را همیشه سیاه و یفسد دیده‌ام) و تقریباً همه صحنه‌های فیلم داخلی است یعنی در استودیو فیلمبرداری شده و اصلاً صحنه خیابان و این جور چیزها ندارد. قاعدتاً برای کم‌خرج شدن فیلم این کار را کرده (کل بودجه فیلم ۷ میلیون دلار بوده که در آمریکا حدود ۳۴ میلیون دلار و در بقیه دنیا ۵۳ میلیون دلار فروش کرده) ولی خب درآمده. یعنی توی ذوق آدم نمی‌زند.
بازی نقش اول هم حرف ندارد. خود کلونی هم نقش دوم فیلم است ولی خب غیر از هنرپیشه اصلی بقیه زیاد پررنگ نیستند.
در ضمن شاید به نظر بعضی‌ها بار دراماتیک فیلم کم باشد و فیلم خسته‌شان کند (کما این‌که گویا یکی از دوستان من را کرده). من فکر می‌کنم دلیلش این است که کلونی بیشرت از هر چیز قصد داشته یک فیلم از لحاظ تاریخی قابل استناد بسازد. صحنه‌های مربوط به مک‌کارتی همه آرشیوی و واقعی است و صحنه‌های مربوط به برنامه تلویزیونی هم به نظر می‌رسد که کاملا مثل خود برنامه واقعی بازسازس شده‌اند.
باز هم فکر می‌کنم قصد اصلی کلونی از ساختن شب بخیر و موفق باشید این بوده که آن دوره سیاه را به یاد آمریکایی‌ها بیاورد و یک جورهایی تلنگری هم بزند که مواظب باشید دوباره به آن روز نیفتیم. البته این حدس من نیست. خودش هم در مصاحبه‌هایش این‌ها را گفته و راست‌ها هم کلی بهش پریده‌اند و فحشش داده‌اند.
خلاصه دیدنش را اکیداً توصیه می‌کنم. در ضمن سینما فرهنگ هم در سالن دو نشانش می‌دهد. گرچه من در خانه فیلم را دیدم.